Irena z Lamezan- Salins Komorowska i Tadeusz Bór – Komorowski nowa wystawa czasowa
Irena z Lamezan- Salins Komorowska i Tadeusz Bór – Komorowski
nowa wystawa czasowa
W okolicznościach Roku gen. T. Bora – Komorowskiego, od 4 lipca w Saloniku Dębiczan prezentujemy niecodzienną wystawę obrazów Ireny z Lamezan- Salins Komorowskiej, oraz prywatnych fotografii rodzinnych małżeństwa Komorowskich. Obrazy są po raz pierwszy – nie licząc wystawy w Londynie - prezentowane na wystawie publicznej w Polsce. Pochodzą z prywatnych zbiorów P. Adama Komorowskiego, syna Tadeusza i Ireny Komorowskich, wiceprezesa Fundacji Armii Krajowej w Londynie. Fotografie, także pochodzące z rodzinnych zbiorów – przekazane do Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu – Ossolineum użyczyło na naszą wystawę.
Irena z Lamezan-Salins Komorowska (1904-1968), córka Ireny z Wolańskich i hr. Roberta Lamezana- Salinsa urodziła się w Krakowie. Dzieciństwo – z uwagi na wojskową i dyplomatyczną karierę ojca - spędziła we Francji, a po powrocie zamieszkała wraz z rodzicami w zakupionym przez rodzinę matki majątku w Świżu, w obwodzie lwowskim. W 1930 r. wzięła ślub z mjr Tadeuszem Komorowskim, oficerem kawalerii, dowódcą 9 pułku ułanów. Odtąd całe życie spędziła u boku męża, angażując się w życie rodzinne i działalność społeczno – wychowawczą. Dzieląc z mężem „tułaczy los” oficera - mieszkała najpierw w Trembowli, gdzie stacjonował 9 pu., następnie w Grudziądzu – tu Tadeusz objął komendanturę Centrum Wyszkolenia Kawalerii. W tym okresie Irena Komorowska angażowała się w organizowanie działalności środowiska „Rodziny Wojskowej”, przedszkola w Trembowli, a w wolnych chwilach malowała. Szybko jednak – z uwagi na śmierć ojca – musiała objąć zarząd majątkiem rodowym w Świżu. Tu też zastała ją wojna, podczas gdy Tadeusz wyruszył na front. Wojenna rozłąka przyniosła nowe wyzwania. Tadeusz zaangażował się w tworzenie i kierowanie strukturami armii podziemnej ZWZ – AK (od lipca 1943 jako jej Komendant Główny ); Irena -mieszkając najpierw w majątku brata we Lwowie, a następnie w Krakowie - angażuje się w organizowanie pomocy jeńcom oflagów, działalność PCK i Rady Głównej Opiekuńczej w Krakowie. W czasie okupacji małżonkowie doczekali się dwóch synów: Adama i Jerzego. Dramatyczny rok 1944 znacząco doświadczył Tadeusza i Irenę: powstanie warszawskie i niewola jeniecka gen. Bora, prześladowania NKWD na rodzinie, pobyt Ireny w obozie w Pruszkowie – a po zwolnieniu - czas ukrywania się Ireny z dziećmi w majątku wiejskim w Świątnikach, koło Krakowa. Rozłąka trwała do grudnia 1945 r., kiedy to Irenie – nie bez upokorzeń ze strony brytyjskich władz – udało się dotrzeć z dziećmi do męża w Londynie. Bez możliwości bezpiecznego powrotu do ojczyzny, Komorowscy pozostali na emigracji, współorganizując działalność władz polskich na Obczyźnie i polskiego środowiska kombatanckiego. Bez wsparcia angielskiego rządu, do końca dni żyli skromnie, utrzymując się z pracy własnych rąk. Generał największej armii podziemnej okupowanej Europy, której wywiad znacząco wpłynął na zwycięstwo aliantów nad Niemcami, oraz rozpracował niemieckie bazy rakiet V2 przygotowane do bombardowania Londynu, spędził w tymże mieście ostatnie lata swojego życia, bez wsparcia materialnego brytyjskich władz, zarabiając jako pracownik zakładu biżuterii i tapicer, wraz z żoną szyjącą zasłony na zamówienie.
Malarstwo Ireny Komorowskiej jest cyt. dokumentem życia jej i rodziny, pełne emocji i nastrojów … nacechowane lirycznością i intymnością (prof. Jan Wiktor Sienkiewicz). Obrazy prezentowane na wystawie zostały wybrane przez Adama Komorowskiego, jako ilustracja miejsc , w których Komorowscy spędzili najpiękniejsze dni wspólnego życia.
Organizacja wystawy otwartej 4 lipca br. nie byłaby możliwa bez osobistego zaangażowania Pana Macieja Małozięcia i wsparcia Fundacji Polskiego Państwa Podziemnego w Warszawie, które na tę okoliczność użyczyło popiersie gen. T. Bora Komorowskiego, prezentowane na wystawie.
